PYTKOWSKI

Nazwa osobowa Pytkowski jest stara, odnotowuje ją już „Słownik staropolskich nazw osobowych” (t. IV, s. 404), który zawiera materiał sprzed 1500 roku. Pochodzi prawdopodobnie od nazwy miejscowej Pytowice, piotrkowskie, gmina Kamieńsk, zob. Zofia Kaleta (opr.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 3. Odmiejscowe nazwy osobowe, Kraków 2000, s. 158, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IX, s. 331, http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/331. Wskazana nazwa miejscowa ma trzy możliwe źródła: I. pytka: 1. powrozy, 2. rodzaj zabawy, 3. koński ogon, 4. tortury, kęki, przenośnie przesłuchiwanie kogoś, egzamin; II. pytać; III. gwarowe pyta: 1. chustka skręcona w wałek jako narzędzie do bicia, 2. skręcony powróz, 3. członek męski, , zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 326, Słownik języka polskiego, tzw. warszawski, t. V s. 453-454. Pod względem językowym najbardziej prawdopodobna wydaje się druga wskazana podstawa, czyli pytać. Jan Siwik („Encyklopedia nazwisk i przydomków szlacheckich”, Warszawa 2010, s. 599) odnotowuje szlachecką rodzinę o tym nazwisku – Pytkowski vel Pitkowski, vel Pytowski herbu Nowina, „1500 r. woj. brzesko-kuj. Wojciech Pytowski podpisał elekcję w 1669 r. jako Pytkowski i od tej pory, do poł. XIX w. członkowie rodziny używali nazwisk na przemian – Pytkowski i Pytowski”.