Nazwiska widok główny

WITTE

Nazwisko homonimiczne: I. proste, równe niemieckiemu przezwisku Witt(e), częste określenie osoby o jasnym kolorze włosów, H. Bahlow, Niederdeutsches Namenbuch, Vaduz Lichtenstein 1987 s. 544, H. Bahlow, Deutschen Namenlexicon. Familien und Vornamen nach Ursprung und Sinn erklärt, München 1967 s. 566, od przymiotnika witt ‘biały’, E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000  s. 50, 432; II. od imienia Witt, górnoniemiecka skrócona forma imienia Wittigo, J.K. Brechenmacher, Etymologisches Wörterbuch der Deutschen Familiennamen, II Auflage, t. I, Limburg a.d.

WITUSZYŃSKI

Nazwisko można wywodzić od nazwy miejscowej Witusza, odnotowanej na terenie byłego powiatu gostyńskiego (zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IX, s. 682). Potencjalną podstawę nazwiska stanowi też wituch: 1. płachta używana do brania zboża do rozsiewania, rodzaj rańtucha, 2. w liczbie mnogiej wituchy, wituszki mały prosty przyrząd, służący do zwijania przędzy z talki na kłębek, zwijadło, 3. kłębek nici, 4. dawny taniec podlaski przez jedną parę tańczony, dziś tylko dzieci się bawią „kręcąc się w witucha” (zob. tzw. Słownik warszawski, t. VII, s.

WITYCH

Nazwisko Witych wywodzi się od niemieckiej nazwy osobowej Witig, ta zaś od imion złożonych na Wit-, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 688.

WIWAŁA

Nazwisko Wiwała można wywodzić od rzeczownika wiwa = iwa, czyli: 1. wierzba, 2. żywotnik, zapożyczenie za pośrednictwem języka niemieckiego z łacińskiego ivus, zob. tzw. Słownik warszawski języka polskiego, red. J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, t. I, s. 116.

WIZA

Nazwisko można wywodzić od wiza „urzędowe stwierdzenie podpisem, zaświadczeniem, że się widziało” (zob. tzw. Słownik warszawski, t. VII, s. 634). Potencjalną podstawę stanowi także niemiecka nazwa osobowa Wiese, pochodząca od rzeczownika Wiese ‘łąka’ (zob. Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. II L-Ż, Kraków 2001, s. 688).

WŁADEK

Nazwisko Władek ma kilka potencjalnych podstaw etymologicznych. Wszystkie wiążą się z czasownikiem władać (czyli ‘sprawować władzę’), kiedyś używanym w formie ‘włodać’. Są to słowiańskie imiona złożone Władysław, Włodzisław, Włodzimir, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 689. Nazwa Władek wystąpiła na terenie Polski już przed 1500 rokiem – odnotowuje ją „Słownik staropolskich nazw osobowych” (t. VI, s. 140, VII s. 290). Człon „Wład” wskazuje na pierwotną obecność nazwy na terenie Kresów Południowych i wpływy wschodniosłowiańskie, zob.

WŁADYKO

Nazwisko pochodzi od podstawy włod-, ta od staropolskiego włodać lub imion złożonych na Wło- typu Włodzisław, Włodzimir, zmiana –ło- w –ła- nastąpiła pod wpływem czeskim (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. II L-Ż, Kraków 2001, s. 689). Potencjalną podstawę nazwiska stanowi także nazwa miejscowa Władyki, odnotowana na terenie byłych powiatów: wilejskiego, krotoszyńskiego, trockiego - zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIII s. 691.

WŁOCH

Nazwisko Włoch można wywodzićod nazwy mieszkańca Włoch. K. Rymut („Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. I, s. 250) podaje, że nazwisko Włoch odnotowano na terenie Polski już w 1435 roku. Podaje także inne potencjalne podstawy nazwiska: imiona na Wło – i rzeczownik włoch ‘włos’. Nazwisko można także wywodzić od innego znaczenia rzeczownika włoch – czyli ‘gospodarz’, zob. Słownik warszawski, t. VII s. 652. Ta ostatnia hipoteza i odnarodowościowa wydają mi się najbardziej prawdopodobne.

WŁODARCZYK

Potencjalne podstawy nazwiska to: I. staropolskie imiona złożone typu Włodzisław, Włodzimir, Władysław w skład których wchodziła cząstka włod- zaczerpnięta z włodać, dziś władać ‘sprawować władzę, być właścicielem czegoś’; II. włodarz, czyli: 1. władca, panujący, pan, zwierzchnik, pierwotnie była to nazwa urzędnika w rodzaju namiestnika książęcego w danym miejscu, 2. rządca w posiadłości ziemskiej, karbowy, kmieć wybrany przez dziedzica do nadzorowania wszelkich robót rolniczych na folwarku, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VII, s. 653; III.

WŁOSIAK

Nazwisko Włosiak pochodzi od rzeczownika włos albo włosak ‘człowiek porosły włosami, mający długie włosy’, zob. Słownik warszawski, t. VII, s. 654-655. Nazwa miała zapewne pierwotnie charakter przezwiskowy.

WNĘK

Nazwisko Wnęk pochodzi od staropolskiego określenia wnuka - „wnęk, syn mego syna albo dziewki” lub siostrzeńca czy bratanka – „rodzonych braci i sióstr dzieci, tj. synowców i siostrzeńców, też wnękami zowią”, „Słownik warszawski”, t. VII, s. 665. Formę osobową Wnęk odnotowano na terenie Polski bardzo wcześnie, bo już w 1418 roku, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 692. Formę odnotowuje też „Słownik staropolskich nazw osobowych” (t. VI, s. 156).

WNUK

Nazwisko pochodzi od rzeczownika wnuk, czyli: 1. syn córki albo syna, 2. synowiec albo siostrzeniec, 3. przenośnie potomek, następca, 4. potomność, przyszła generacja, 5. wnętrze, środek, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VII, s. 670. Por. także nazwę miejscową Wnuk z byłego powiatu odolanowskiego i Wnuki z byłego powiatu święciańskiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIII, s. 725. Nazwę osobową Wnuk odnotowano na terenie Polski w 1423 roku, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 692. 

Strony