Nazwiska widok główny

ZALEWSKI

Nazwisko utworzono przyrostkiem –ski od popularnej nazwy miejscowej Zalewo, wsie na terenie całej Polski, m.in. w byłym powiecie morąskim, szamotulskim i ostródzkim, zob. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. XIV s. 348. Nazwę osobową Zalewski odnotowuje już Słownik Staropolskich Nazw Osobowych, t.  VI s. 262. Nazwę osobową Zalewski odnotowano na terenie Polski już w 1396 r., zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 722.

ZAŁĘSKI

Nazwisko pochodzi od nazwy miejscowej Załęg z byłego powiatu cieszanowskiego i jaworowskiego lub Załęże z byłych powiatów: grójeckiego, brzezińskiego, włoszczowskiego, olkuskiego, mławskiego, makowskiego, kowieńskiego, jasielskiego, rzeszowskiego, sądeckiego, niskiego, krośnieńskiego, kartuskiego, katowickiego, zob. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. XIV s. 352-353. Por. także inne potencjalne podstawy etymologiczne nazwiska: I. załęga ‘belki, które opierają się na podniesieniu, dla łatwiejszego posunięcia po nich jakiegokolwiek ciężaru’, II.

ZAŁUCKI

Nazwisko utworzono przyrostkiem –ski od jednej z poniższych nazw miejscowych: Załuckie (były powiat Ostrogski), Załucko (były powiat miechowski), Załucz (były powiat złoczowski), Załucze (byłe powiaty: lubelski, włodawski, miński, newelski, kamieniecki, chocimski, borszczowski, śniatyński, kołomysjki) lub Załuki (byłe powiaty: białostocki, rossieński, ihumeński, ządzborski) zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV s. 356 i nn.

ZAMARO

Nazwisko można wywodzić od rzeczownika zamara ‘poczwarka chrząszczów i błonkoskrzydłych’ lub zamarać ‘zabrudzić, zapaćkać, zabłocić’, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s. 165.

ZAMOJSKI

Nazwisko utworzone przyrostkiem –ski od nazwy miejscowej Zamojsce (były powiat jarosławski) lub Zamojsk (były powiat borysowski), albo od Zamojść (były powiat zamojski, warszawski, radzymiński, sochaczewski, grójedzki, słupecki, sieradzki, kolski, wieluński, brzeziński, łaski, piotrkowski, noworadomski, kozienicki, iłżecki, pińczowski, miechowski, siedlecki, sierpecki, rypiński, ostrowski, makowski, ostrołęcki, płoński, rossieński, słucki, święciański, lucyński, kowelski, pszczyński, opolski, szubiński, chojnicki)lub od Zamoście (bardzo popularna nazwa, „Słownik...” podaje 36 denotacji) zob

ZAMORA

Nazwisko pochodzi od nazwy osobowej Zamora, ta od rzeczownika zamora, czyli ‘środek nasenny’ lub czasownika zamorzyć, czyli: ‘doprowadzić kogoś do stanu wycieńczenia’, dawniej też ‘zabić’ (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. II L-Ż, Kraków 2001, s. 723). Por. także nazwę miejscową Zamorze, odnotowaną na terenie byłego powiatu szamotulskiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV s. 373.

ZANDECKI

Nazwisko można wywodzić od niemieckiej nazwy osobowej Sand, ta zaś od imion złożonych na Sand-, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 396, a także średniowysokoniemieckiego sant ‘piasek, plaża, brzeg, piaszczysta powierzchnia’ lub nazwy miejscowej Sand, zob. R. Kohlheim, Familiennamen. Herkunft und Bedeutung, Manheim 2005, s. 569. Por. także Zander, skróconą formę imienia Aleksander. Por. także Zandkowo, nazwę miejscową z byłego powiatu wałeckiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 391.

ZAPADKA

Nazwisko Zapadka pochodzi od tak samo brzmiącego rzeczownika, który oznaczał: 1. rzecz zapadającą się, 2. rodzaj klamki, 3. część dźwigarki, 4. zastawkę, 5. część maszyny, zob. Słownik warszawski, t. VIII, s. 200.

ZAPAŁOWSKI

Nazwisko pochodzi prawdopodobnie od nazwy miejscowej Zapałów, „wieś, powiar cieszanowski”, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 397. Można je też wywodzić od rzeczownika zapał, czyli: 1. zapalanie się, ogień, pożar, 2. zapały = błędne ogniki, 3. przenośnie uniesienie, namiętność, szał, entuzjazm, żarliwość, 4. ofiara palona na ołtarzu, ofiara całopalna, 5. pocisk ognisty, kula ognista, 6. podnieta, pobudka, bodziec, 7. Płótno czerwone na wsypy do pościeli lub zapałać: 1. zacząć pałać, wybuchnąć, zająć się płomieniem, rozgorzeć, 2.

Strony