Nazwiska widok główny

ZYPPER

Nazwisko Zypper to prawdopodobnie spolszczona fonetycznie i graficznie forma, pochodząca od niemieckiej nazwy osobowej Zipper, która z kolei została utworzona od imienia Cyprianus, oznaczającego po łacinie ‘pochodzący z Cypru’, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 1999, t. I, s. 105.

ZYPS

Nazwisko pochodzi od niemieckiej nazwy osobowej Zips, ta z kolei od nazwy regionu – Spisz, a także tak samo brzmiącej nazwy miejscowej (Zips) na Śląsku i w Górnej Frankonii, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 1999, t. I, s.105, R. und V. Kohlheim, Familiennamen. Herkunft und Bedeutung, Mannheim 2005, s. 747. Czyli jest to forma pierwotnie wskazująca na miejsce pochodzenia.

ZYSKOWSKI

Nazwisko pochodzi od czasownika zyskać/zyskować, czyli: 1. znaleźć, 2. wycofać swoje z procentem, osiągnąć zysk, zarobić, wygrać, skorzystać, 3. osiągnąć, zdobyć, wygrać, por. też zysk: 1. zarobek, procent, profit, 2. sposób szukania zarobku, prywata, interesowność, wyrachowanie, 3. to, co na skazanym zasądzono wyrokiem sądowym, wykonanie prawa,  zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s. 672. Potencjalną podstawą nazwiska jest też nazwa miejscowa Zyski z byłego powiatu mazowieckiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 707.

ZYŻAŃSKI

Nazwisko utworzone formantem -ski od nazwy miejscowej Żyżany w byłym powiecie trockim, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. XIV s. 926.

ŹREBIEC

Nazwisko pochodzi od apelatywu źrebiec 1. młody osobnik zwierzęcia jednokopytowego „źrzebiec, roczne źrzebię do dwu lat zowie się źrebczykiem, od półtrzecia roku do czwartego już źrebiec, a gdy już ma wszystkie końskie zęby już wtedy należy mu się imię konia”, „gniew długo wierzga, jak podgórski źrzebiec, a długo się uspokoić a postanowić nie może”, 2. ogier (zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s. 679). Źrzeb- pochodzi z prasłowiańskiego *gerb- (zob. A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 1974, s. 666).

ŹRÓDLEWSKI

Nazwisko utworzone przyrostkiem –ewski od nazwy miejscowej, pochodzącej od rzeczownika źródło, jak np. Źródelnia (były powiat ostrzeszowski), Źródliska (były powiat łukowski), Źródła (byłe powiaty: łaski, stopnicki, lipnowski, chrzanowski) - zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 667.

ŻABÓWKA

Nazwisko pochodzi od rzeczownika żaba, czyli: 1. gatunek zwierzęcia, wyrzucono go jak żabę z wierszy = jak niepotrzebnego, zawadzającego, pogardzanego, 2. przenośnie ‘człowiek nadęty, próżny, zarozumialec’, a także ‘dziecko małe niedołężne a rozkoszne, maleństwo, berbeć, żaba zielona – przezwisko w gniewie kobiety bladej i chorowitej, 3. drzewo, którym się obraca biegun u wrotni w stodole, 4. gatunek mniejszych kaczek, 5.  wędka rybacka na sumy z żywą żabą jako przynętą, 6. choroba końska,   zob. tzw. Słownik warszawski, t. VII s. 682.

ŻACH

Nazwisko pochodzi od imion na Za- typu Zachariasz, Zacheusz, Zabor, Zasław (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. II L-Ż, Kraków 2001, s. 715). Por. także nazwę miejscową Żachy, odnotowaną na terenie byłego powiatu ostrowskiego i przasnyskiego - zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 725-726.

ŻAGAN

Nazwisko można wywodzić od żaga ‘piła do drzewa’ lub od podstawy żeg-, ta od żec ‘palić’ lub żgać ‘kłuć’ (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. II L-Ż, Kraków 2001, s. 759). Por. także nazwę miejscową Żagi, odnotowaną na terenie byłego powiatu nowoaleksandrowskiego i wiłkomierskiego - zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 727.

ŻAK

Nazwisko proste, równe przezwisku Żak, to od apelatywu żak ‘uczeń szkolny, bakałarz, kleryk, rybałt’ J. Bubak, Słownik nazw osobowych i elementów identyfikacyjnych Sądecczyzny XV-XVII wiek. Imiona, nazwiska, przezwiska, cz. I A-M, cz. II N-Ż, Kraków 1992 t. II s. 319. Nazwę Żak odnotował już Słownik staropolskich nazw osobowych, red. W. Taszycki 1965-1981 t. VI s. 349.

ŻAKIEWICZ

Nazwisko utworzono przyrostkiem patronimicznym –ewicz od nazwy osobowej Żak, ta zaś pochodzi od rzeczownika żak, czyli: 1. uczeń szkolny, uczniak, sztubak, 2. uczony, literat, 3. nauczyciel, 4. kościelny, organista, klecha, rybałt, 5. zając młody, niezgrabny, 6. gatunek małej sieci rybnej, 7. plądrowanie, łupiestwo,  zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s. 686. Por. także nazwę miejscową Żaki z byłych powiatów: mazowieckiego, ostrowskiego, mławskiego, mińskiego, święciańskiego, chełmińskiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 729.

Strony