Nazwiska widok główny

ZABRZEWSKI

Nazwisko można wywodzić od jednej z następujących nazw miejscowych: Zabrze („wieś, dobra i osada górnicza, centrum powiatu tej nazwy na Śląsku Górnym”), Zabrzeg (w bylym powiecie bialskim i pszczyńskim), Zabrzeź ( w byłym powiecie oszmiańskim i sądeckim) – zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 208-209. Ewentualnie od rzeczownika zabrzeg ‘powierzchnia zawarta między brzegiem rzeki a wyższym gruntem, do którego zalew dochodzić może” (zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s. 29).

ZACHARA

Nazwisko Zachara można wywodzić od imienia Zachariasz. Imię pochodzi z języka hebrajskiego i oznaczało kiedyś ‘Jahwe pamięta’, zob. M. Malec, Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 2. Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego, Kraków 1995, s. 139.

ZACHARUK

Nazwisko pochodzi od imienia pochodzenia biblijnego Zachariasz, to zaś od Zeakharejāhu ‘Jakwe pamięta’, w Polsce notowano je od XII wieku w formie Zachyrajasz i Zacharz, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 715. Por. też nazwę miejscową Zachary w byłym powiecie trockim, nowoaleksandrowskim, nowogródzkim, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 213.

ZACHORSKI

Nazwisko Zachorski uznaje się za formę pochodną od imienia Zachariasz, to zaś od Zeakharejāhu ‘Jakwe pamięta’, w Polsce notowano je od XII wieku w formie Zachyrajasz i Zacharz, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 715-716. Jan Siwik, (Encyklopedia nazwisk i przydomków szlacheckich, Warszawa 2010, s. 770) wymienia Jakuba Joachima Zachorskiego herbu Lubicz ok. 1836 roku.

ZADŁUŻNY

Nazwisko pochodzi od czasownika zadłużyć, czyli: 1. obciążyć długami, obdłużyć, zaszargać, 2. w handlu – zapisać w książkach, iż na rachunku lub osobie ciąży pewna suma długu, 3. wleźć w długi, obciążyć się długami, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s. 64.

ZADROŻNY

Nazwisko pochodzące prawdopodobnie od miejsca zamieszkania „za drogą” > zadrożny. Potencjalną podstawę nazwiska stanowi także nazwa miejscowa Zadroże, odnotowana na terenie byłych powiatów olkuskiego i dzisieńskiego,  zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV s. 250-251.

ZAGDAŃSKI

Nazwisko utworzone przyrostkiem –ski od nazwy miejscowej Zagdańsk, „dziś również bywa często zwany Zagnańsk, wieś, powiat kielecki, gmina Samsonów, powiat Zagdańsk. Leży w punkcie zbiegu dwu pasm wyniosłości rozpoczynających pasmo Łysogórskie”, a także „wieś oznaczona na mapie Zannoniego, na zach.-płn. od Wałcza, pod Marcinkowem, pow. małecki” – zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 259-260.

ZAGÓRNY

Nazwisko proste, równe staropolskiemu apelatywowi zagórny ‘mieszkający za górą’, B. Mossakowska, Nazwiska mieszkańców Komornictwa Olsztyńskiego, Gdańsk 1993 s. 110. Można też je uznać za równe nazwie miejscowej Zagórny w byłym powiecie nowoaleksandrowskim, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. XIII s. 261 lub wywodzić od nazwy Zagórze, popularnej w całej Polsce, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W.

ZAGÓRSKI

Nazwisko Zagórski pochodzi od popularnej nazwy miejscowej Zagórze, Zagórzyce lub Zagórzany, oznaczających pierwotnie teren za górą. Nazwę osobową Zagórski odnotowano na terenie Polski już w 1398 r. (zob. K. Rymut, „Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny”, t. II, s. 718). To nazwisko nosiły także rodziny szlacheckie. Jan Siwik („Encyklopedia nazwisk i przydomków szlacheckich”, Warszawa 2010, s. 771) odnotowuje Zagórskich herbu Jastrzębiec, Ostoja, Pilawa, Pogonia II, Rogala, Szreniawa.

ZAGRABSKI

Nazwisko pochodzi od czasownika zagrabić, czyli: 1. zająć, zabrać, zagarnąć grabiami, 2. złapać, schwycić, zagarnąć, przywłaszczyć sobie, złupić, wydrzeć, 3. skonfiskować, zająć, zafrantować, 4. zrównać grabiami, zagrabić ścieżkę, 5. zagrzebać grabiami, por. też zagrabieć ‘zgrabieć, zesztywnieć, skostnieć z zimna’, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 92. Por. także nazwę miejscową Zagraba z byłego powiatu łódzkiego i Zagrabie z byłego powiatu olkuskiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 273.

ZAJĄC

Nazwisko pochodzi od apelatywu zając: 1. zwierzę szczurowate z rodziny tej samej nazwy – „przed Kupidynem i Mars zającem”, „tak mało serca ma, iże zając go na czasy w jaskinie puste i głuche zastraszy”, 2. przenośnie strach, tchórzostwo – „zając wlazł mu w nogi”, już zając za górą = już klamka zapadła, stało się, 3. klops, pieczeń, 4. królik, 5. rodzaj gry, 6. rodzaj węzła chustki, 7. astrologicznie gwiazdozbiór na półkuli południowej (zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s. 106). To nazwisko odnotowuje już Słownik staropolskich nazw osobowych (t. VI, s. 256). K.

Strony